علت یکسره کار کردن ست کنترل پمپ و نحوه تعمیر آن

معضل آزاردهنده یکسره کار کردن ست کنترل زمانی رخ می‌دهد که پمپ علی‌رغم بسته بودن تمام شیرهای آب ساختمان، بدون وقفه کار می‌کند و هرگز خاموش نمی‌شود. این اختلال هیدرولیکی و الکترونیکی عمدتاً به دلیل گیر کردن سوپاپ مگنت‌دار فلو، نشتی پنهان در لوله‌کشی و فلاش‌تانک، تنظیم نادرست پیچ استارت یا چسبیدن پلاتین رله برد به وجود می‌آید. عدم رسیدگی فوری به این مشکل در کمتر از چند ساعت، موجب جوش آوردن آب داخل پوسته و آسیب جدی به پروانه و بلبرینگ‌ها می‌شود.

حتماً زمانی که این مقاله را باز کرده‌اید، صدای مداوم و بی‌پایان کارکرد پمپ آب اعصاب ساکنان ساختمان را به هم ریخته یا متوجه شده‌اید که بدنه موتور به شدت داغ شده و آب خروجی شیرها ولرم مایل به داغ است. ترس از سوختن الکتروپمپ چند میلیون تومانی کاملاً بجاست؛ چرا که کارکرد پیوسته پمپ بدون خروج آب، دمای محفظه را به نقطه جوش می‌رساند و مکانیکال سیل و پروانه‌های پلاستیکی را ذوب می‌کند. متخصصان تأسیسات مکانیکی بازرگانی آرن تجارت مسعودی در این مقاله تجربی، تمامی دلایل مکانیکی و الکترونیکی این رخداد و روش‌های تعمیر بدون نیاز به تعویض کل دستگاه را برای شما گردآوری کرده‌اند. پس همراه ما باشید… 👇

مکانیزم خاموش شدن پمپ توسط ست کنترل و عملکرد سنسور جریان

بسیاری از مصرف‌کنندگان و حتی برخی نصابان مبتدی تصور می‌کنند ست کنترل مانند کلیدهای مکانیکی سنتی بر اساس رسیدن به یک فشار معین (Cut-Off Pressure) پمپ را خاموش می‌کند. اما حقیقت مهندسی این است که کلید اتوماتیک دیجیتال، فرمان توقف را از حسگر جریان یا فلومتر (Flow Sensor) دریافت می‌کند نه از فشار! هنگامی که در داخل ساختمان شیری باز می‌شود، افت فشار اولیه فرمان استارت را صادر می‌کند؛ اما تا زمانی که شیر باز است، جریان مداوم آب سوپاپ مگنت‌دار داخلی را در وضعیت شناور و معلق بالا نگه می‌دارد.

زمانی که شیر آب بسته می‌شود، جریان آب در لوله متوقف می‌گردد. در این لحظه، سوپاپ مگنت‌دار تحت اثر وزن خود و نیروی جاذبه به سمت نشیمنگاه خود سقوط می‌کند. با دور شدن آهنربا از کلید حساس مغناطیسی (Reed Switch)، سیگنال قطع جریان به پردازنده برد ارسال می‌شود. آی‌سی تایمر مدار بین ۷ تا ۱۵ ثانیه مهلت می‌دهد تا پمپ نهایت فشاری را که توان تولید آن را دارد به شبکه تزریق کند و خط لوله کاملاً متراکم شود؛ پس از سپری شدن این زمان، رله عمل کرده و برق پمپ قطع می‌گردد. بنابراین اگر سوپاپ به هر دلیلی پایین نیاید یا جریان آب به دلیل نشتی ادامه داشته باشد، خاموشی رخ نخواهد داد.

۴ عامل اصلی مکانیکی و برقی در یکسره ماندن پمپ آب ساختمان

بر پایه تجارب دو دهه‌ای کارشناسان ما در بازرگانی آرن تجارت مسعودی در بخش خدمات پس از فروش ادوات آبرسانی، ریشه اصلی یکسره کار کردن ست کنترل را باید در ۴ دسته کلی طبقه‌بندی نمود:

۱. گیرپاژ و قفل شدن فیزیکی سوپاپ مگنت در وضعیت بالا

شایع‌ترین ایراد در مناطقی با سختی آب بالا یا ساختمان‌های نوساز، نفوذ پلیسه لوله، ذرات ماسه، نوار تفلون خرد شده یا رسوبات آهکی به داخل شیار استوانه سوپاپ مگنت است. این مواد مانع از بازگشت سوپاپ به پایین می‌شوند؛ در نتیجه سنسور ریدسوئیچ پیوسته سیگنال عبور آب را به برد ارسال می‌کند و پمپ بی‌وقفه به کار خود ادامه می‌دهد.

۲. نشتی‌های مخفی در شیرآلات، سیفون و خطوط توزیع

خرابی آسانسوری فلاش‌تانک توالت فرنگی یا نشتی جزئی سوپاپ تخلیه مخازن سرویس‌ها، رایج‌ترین مقصران پنهان هستند. گاهی نشتی در حد قطره‌چکان است، اما همین جریان اندک برای تحریک پیستون ست کنترل‌های حساس کافی است تا دستگاه هرگز به حالت استندبای نرود.

۳. خال زدن و چسبیدن کنتاکت‌های رله روی برد الکترونیکی

رله ۱۰ یا ۱۶ آمپری نصب‌شده روی برد، جریان سنگین استارت پمپ را سوئیچ می‌کند. با گذر زمان یا به دلیل نوسانات شدید برق شهری، جرقه‌های پیاپی باعث ذوب جزئی پلاتین‌های مسی و چسبیدن فیزیکی آنها به یکدیگر می‌شود. در این وضعیت، حتی اگر آی‌سی برد فرمان قطع صادر کند، کنتاکت رله متصل مانده و برق مستقیماً به سیم‌پیچ پمپ می‌رسد.

۴. عدم هم‌خوانی توان هد پمپ با ارتفاع ساختمان و پیچ تنظیم

اگر پمپ انتخاب‌شده توان هد هیدرولیکی کافی برای غلبه بر ارتفاع طبقات را نداشته باشد، یا پروانه پمپ بر اثر سایش دچار افت فشار شدید شده باشد، پمپ نمی‌تواند فشار داخل شبکه را به نقطه استپ سیستم برساند؛ لذا به صورت ممتد تلاش می‌کند آب را فشرده کند که منجر به یکسره شدن دستگاه می‌شود.

آموزش گام‌به‌گام رفع گیرپاژ مگنت، تنظیم پیچ حساسیت و تعویض رله

برای برطرف کردن اختلال یکسره کار کردن ست کنترل نیازی به پرداخت هزینه‌های سنگین تعویض دستگاه نیست. با دنبال کردن این مراحل منظم فنی در کارگاه یا محل نصب، می‌توانید دستگاه خود را به کارکرد استاندارد بازگردانید:

1. قطع جریان برق و بستن شیر ورودی: دوشاخه برق را بکشید تا خطرات شوک الکتریکی و داغ شدن موتور کاملاً مهار گردد؛ سپس شیر ورودی آب از تانکر را ببندید.
2. تخلیه فشار شبکه لوله‌کشی: یکی از شیرهای آب در حیاط یا پارکینگ را باز کنید تا آب پرفشار داخل لوله‌ها خارج شده و گیج فشار ست کنترل به عدد صفر برسد.
3. باز کردن قاب بالایی و آزادسازی سوپاپ مگنت: رزوه خروجی بالای ست کنترل یا مهره‌ماسوره بالایی را باز کنید. استوانه پلاستیکی سوپاپ حاوی آهنربا را خارج کرده، جرم‌های رسوبی را با برس نرم و سرکه پاکسازی کنید و روانی حرکت عمودی آن در سیلندر را بسنجید.
4. تنظیم پیچ فنر فشار (Sensitivity Screw): در پشت ست کنترل پیچ آلن یا چهارسویی قرار دارد که نیروی فنر دیافراگم را تنظیم می‌کند. اگر پس از باز و بست سوپاپ مشکل پا برجا بود، پیچ را نیم دور به سمت علامت منفی (-) بچرخانید تا حساسیت استارت کاهش یافته و کلید راحت‌تر فرمان خاموشی دهد.
5. بررسی سلامت رله الکترونیکی روی برد: قاب شفاف محافظ مدار را باز کنید. اگر بوی سوختگی استشمام می‌شود یا پایه رله سیاه شده، با استفاده از هویه لحیم‌کاری رله ۱۶ آمپر ۲۴ ولت DC را از مدار جدا کرده و رله اورجینال جایگزین را لحیم فرمایید.

همچنین برای درک خطای متضاد یعنی قطع کامل دستگاه و روشن شدن هشدار قرمز، حتماً مقاله جامع علت روشن شدن چراغ قرمز Failure در ست کنترل و جهت آشنایی با مقایسه ساختار سیستم‌ها مقاله مقایسه ست کنترل و منبع تحت فشار را در بلاگ آرن تجارت مطالعه کنید.

پرسش‌های متداول پیرامون یکسره کار کردن ست کنترل

جمع‌بندی؛ نگهداری اصولی ضامن کارکرد بی نقص تاسیسات آبرسانی ساختمان است و توجه به علائم اولیه از بروز فجایع گران‌قیمت جلوگیری می‌نماید. عارضه یکسره کار کردن ست کنترل زنگ خطری جدی برای سلامت الکتروپمپ است که در صورت اقدام به موقع با یک رسوب‌زدایی ساده مگنت یا تعویض رله برد مرتفع می‌گردد. بررسی مداوم اتصالات لوله‌کشی و جلوگیری از نشتی‌های مخفی، آسایش پایدار ساکنان و مصرف بهینه انرژی را به همراه دارد. مجموعه بازرگانی آرن تجارت مسعودی با دو دهه پشتوانه تخصصی در عرضه ادوات کنترل فشار آب، بهترین کلیدهای اتوماتیک هوشمند و قطعات یدکی اورجینال را در اختیار شما قرار می‌دهد. در صورت تمایل به دریافت مشاوره فنی یا رفع ابهامات پیرامون سیستم خود، سوالات‌تان را در بخش نظرات درج فرمایید تا مهندسان ما راهنمایی‌تان کنند. امیدواریم این آموزش برای شما مفید بوده باشد.